…η ιστορία είναι απόλυτα τραγική:
ο Ερωτας δεν νικάει τον Θάνατο.
Η απώλεια: Η Ευρυδίκη πέφτει νεκρή από τσίμπημα φιδιού την ημέρα του γάμου της με τον Ορφέα, τον ημίθεο με την μαγική λύρα..
Η κάθοδος: Ο Ορφέας, συντετριμμένος, κατεβαίνει στον Κάτω Κόσμο. Με τη θεϊκή μουσική από την θλιμμένη λύρα του, συγκινεί τον Άδη και την Περσεφόνη, καταφέρνοντας το ακατόρθωτο.
Ο όρος: Του δίνεται η άδεια να πάρει πίσω τη γυναίκα του, με έναν απαράβατο όρο: θαπερπατάει μπροστά και η Ευρυδίκη θα τον ακολουθεί στο σκοτάδι, χωρίς εκείνος να στρέψειτο κεφάλι του να την κοιτάξει μέχρι να βγουν οριστικά στο φως του πάνω κόσμου.
Το μοιραίο γύρισμα: Λίγο πριν περάσουν το κατώφλι, κυριευμένος από αγωνία, φόβο ή αμφιβολία για το αν τον ακολουθεί πραγματικά, ο Ορφέας γυρίζει να τη βεβαιωθεί.
Τη βλέπει να υπάρχει, αλλά την ίδια στιγμή εκείνη γλιστράει πίσω στη σκιά για πάντα. Ο Ορφέας χάνει την Ευρυδίκη δεύτερη φορά, αυτή τη φορά οριστικά.
Η αρχαία ελληνική σκέψη είναι βαθιά ρεαλιστική: η φυσική τάξη πραγμάτων δενπαραβιάζεται. Ο θάνατος είναι το μόνο απόλυτο σύνορο. Ακόμα κι αν είσαι ο Ορφέας —ο ημίθεος της μουσικής που καταφέρνει να συγκινήσει τον σκληρό Άδη και να λυγίσει τη φύση— η επιστροφή από τον Κάτω Κόσμο είναι αντίθετη με τη συμπαντική οικονομία.
Η απόπειρα ανατροπής του θανάτου είναι καταδικασμένη.
Στη μυθολογία, οι θεοί βάζουν σχεδόν πάντα έναν δοκιμαστικό κανόνα (μια απαγόρευση…όπως το μήλο του Αδάμ)
Ο όρος του Άδη δεν ήταν τυχαίος.
Ήταν η δοκιμασία της πίστης και της αυτοσυγκράτησης.
Το να γυρίσει ο Ορφέας το βλέμμα του είναι η στιγμή που η ανθρώπινη αμφιβολία νικά τη θεϊκή εντολή.
Στα μάτια των αρχαίων, η αδυναμία να ελέγξει την παρόρμησή του συνιστά μια μορφή τραγικού σφάλματος (αμαρτία με την αρχαιοελληνική έννοια, δηλαδή αστοχία).
Η τραγικότητα του Ορφέα έγκειται στο ότι τον κατέστρεψε αυτό ακριβώς που τονπαρακίνησε.
Η υπερβολική αγάπη, η λαχτάρα και ο φόβος της απώλειας ήταν που τον έκαναν να κατέβει στον Άδη, αλλά αυτά τα ίδια συναισθήματα —η αγωνία του αν η Ευρυδίκη είναι πράγματι πίσω του— τον έκαναν να γυρίσει.
Ο μύθος δείχνει πόσο εύθραυστος είναι ο άνθρωπος όταν παραδίδεται στο απόλυτο πάθος:
η ίδια η ένταση του συναισθήματος ακυρώνει τη λογική και φέρνει την καταστροφή.
Με λίγα λόγια, για τους αρχαίους ο μύθος ήταν μια υπενθύμιση:
οι θνητοί δεν μπορούν να νικήσουν τη μοίρα (Ανάγκη), όσο κι αν η τέχνη ή ο έρωτάς τουςαγγίζει το θεϊκό.
Ανάγκα και Θεοί πείθονται:
στην Ανάγκη υπακούουν και οι ίδιοι οι Θεοί.
Είναι μιά ιστορία - παραβολή πάνω στον σεβασμό των ανθρώπινων ορίων και της αυτοκαταστροφικής δράσης που συνεπάγεται η παραβίασή τους!
Ο Ορφέας συγκινεί τους Θεούς, με την Μουσική του και τον Έρωτά του:
Θεικής προέλευσης και τα δύο.
Αλλά η συμπαντική τάξη είναι πάνω και από τους Θεούς: θέλουν να βοηθήσουν αλλά όχι να ανατρέψουν το Σύμπαν και τους κανόνες του.
Οι Έλληνες Θεοί , ακόμη και ο Άδης, είναι αρκετά ανθρώπινοι ώστε να συμμερίζονται τον ανθρώπινο πόνο και δράμα.
Θέλουν να βοηθήσουν, δεν είναι άτεγκτοι κριτές.
Δεν τιμωρούν με αυστηρότητα το κακομοιριασμένο και αδύναμο ανθρώπινο πλάσμα.
Αλλά σε όλους υπάρχουν όρια.
Χμμμμ.…





