Ερ
…θα ήθελα - πριν το ξεχάσω - να μου εξηγήσεις τι στο καλό σκεφτόταν η Ιαπωνική ηγεσία και επέλεξε να επιτεθεί στην Αμερική, με μιά ενέργεια δειλή και αισχρή, και να μπλέξει σε ένα καταστροφικό πόλεμο που βασικά αφορούσε την Ευρώπη και τα πέριξ?
Δεν ήταν παράλογη απόφαση?
Απ
Η επίθεση στο Περλ Χάρμπορ στις 7 Δεκεμβρίου 1941 φαίνεται εκ των υστέρων ως μια εντελώς παράλογη, σχεδόν αυτοκτονική ενέργεια. Πώς θα μπορούσε μια νησιωτική χώρα να κερδίσει μια βιομηχανική υπερδύναμη με δεκαπλάσια παραγωγική ικανότητα;
Ωστόσο, στα μάτια της τότε ιαπωνικής στρατιωτικής ηγεσίας, η απόφαση αυτή δεν ήταν αποτέλεσμα «τρέλας», αλλά ο τελευταίος απεγνωσμένος υπολογισμός σε ένα αδιέξοδο που οι ίδιοι είχαν δημιουργήσει.
Για να καταλάβουμε τι σκεφτόντουσαν, πρέπει να δούμε το πλαίσιο της εποχής:
1. Ο Πόλεμος στην Ασία είχε ξεκινήσει χρόνια πριν
Η Ιαπωνία δεν μπήκε στον πόλεμο επειδή «ενδιαφερόταν για την Ευρώπη». Από το 1937 διεξήγε έναν αιματηρό, ολοκληρωτικό πόλεμο για την κατάκτηση της Κίνας.
Η ιαπωνική οικονομία και ο στρατός εξαρτώνταν απολύτως από τους φυσικούς πόρους που εισήγαγαν από τη Δύση—και κυρίως από τις ΗΠΑ, από τις οποίες εισήγαγαν το 80% τουπετρελαίου τους και το μεγαλύτερο μέρος του χάλυβα.
2. Το Αμερικανικό Εμπάργκο: Η θηλιά που έσφιγγε
Καθώς η Ιαπωνία επεκτεινόταν βίαια στην Ασία, ο Αμερικανός πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ επέβαλε σταδιακά οικονομικές κυρώσεις, οι οποίες κορυφώθηκαν το καλοκαίριτου 1941 με πλήρες εμπάργκο πετρελαίου.
Η Ιαπωνία βρέθηκε μπροστά σε ένα ωμό δίλημμα
Επιλογή Α (Υποχώρηση): Να δεχτεί τους όρους των ΗΠΑ, να αποσυρθεί από την Κίνα και την Ασία, χάνοντας την ιδιότητα της μεγάλης δύναμης και ταπεινώνοντας το στρατιωτικό της καθεστώς.
Επιλογή Β (Πόλεμος): Να καταλάβει τις πετρελαιοπηγές της Νοτιοανατολικής Ασίας (Ινδονησία/Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες, Μαλαισία).
Για να καταλάβουν όμως τις πετρελαιοπηγές της Ασίας, έπρεπε να εξουδετερώσουν τον Αμερικανικό Στόλο του Ειρηνικού, ο οποίος αποτελούσε τη μόνη δύναμη που μπορούσε να τους εμποδίσει.
3. Ποιο ήταν το «Σχέδιο» της Ιαπωνίας; (Η μεγάλη παρανόηση)
Η ιαπωνική ηγεσία δεν πίστευε ποτέ ότι μπορούσε να εισβάλει στις ΗΠΑ ή να τις υποχρεώσεισε ανευ όρων παράδοση.
Το στρατηγικό τους πλάνο (το οποίο σχεδίασε ο Ναύαρχος Γιαμαμότο, αν και ο ίδιος προειδοποιούσε ιδιωτικά για τους κινδύνους) βασιζόταν σε μια συγκεκριμένη υπόθεση
1. Το Αιφνιδιαστικό Χτύπημα: Καταστρέφοντας τα αμερικανικά θωρηκτά και αεροπλανοφόρα στο Περλ Χάρμπορ, θα κέρδιζαν χρόνο (1-2 χρόνια).
2. Η Οχυρωση: Στο διάστημα αυτό, θα κατελάμβαναν όλη τη Νοτιοανατολική Ασία, θα οχύρωναν τις κτήσεις τους και θα εκμεταλλεύονταν τους πόρους της (πετρέλαιο, καουτσούκ).
3. Ο Ψυχολογικός Υπολογισμός: Πίστευαν ότι οι Αμερικανοί, ως «μαλθακός, καταναλωτικός λαός» που ζούσε στην ευημερία, δεν θα είχαν τη θέληση να διεξαγάγουν έναν μακροχρόνιο, αιματηρό πόλεμο στην άλλη άκρη του κόσμου. Υπέθεταν ότι η Ουάσινγκτον θα δεχόταν τελικά μια ανακωχή με διαπραγμάτευση, αναγνωρίζοντας την κυριαρχία της Ιαπωνίας στην Ασία.
4. Πού απέτυχε η «Λογική» τους;
Η απόφαση αποδείχθηκε καταστροφική επειδή βασίστηκε σε μοιραία λάθη εκτίμησης:
Η Οργή αντί για την Παραίτηση: Αντί να τρομοκρατήσει τους Αμερικανούς, ο αιφνιδιασμός (που χαρακτηρίστηκε από τον Ρούζβελτ ως «Ημέρα της Ντροπής») προκάλεσε πρωτοφανή εθνική συσπείρωση και οργή.
Υποτίμηση της Βιομηχανικής Ισχύος: Δεν υπολόγισαν ότι οι ΗΠΑ μπορούσαν να ναυπηγούν πολεμικά πλοία και αεροσκάφη με ρυθμούς που η Ιαπωνία δεν μπορούσε καν να συλλάβει.
Τα Αεροπλανοφόρα γλίτωσαν: Κατά τύχη, τα αμερικανικά αεροπλανοφόρα δεν βρισκόντουσαν στο Περλ Χάρμπορ την ημέρα της επίθεσης, επιτρέποντας στο αμερικανικό ναυτικό να ανασυνταχθεί πολύ γρήγορα.
Σύνοψη
Στα μάτια των Ιαπώνων στρατιωτικών, ο πόλεμος δεν ήταν μια παράλογη επιλογή, αλλά μια «ορθολογική» ανάληψη ρίσκου απέναντι στον βέβαιο οικονομικό ασφυκτικό θάνατο. Όπως είχε πει ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Τότζο: «Μερικές φορές πρέπει να πηδήξεις από το μπαλκόνι της ναού, ακόμα κι αν δεν ξέρεις αν θα επιζήσεις».
Αυτό είναι ένα κλασικό ιστορικό παράδειγμα του πώς η ιδεολογική παρωπιδική σκέψη και η αίσθηση του αδιεξόδου οδηγούν ηγέτες στο να θεωρούν την καταστροφική κλιμάκωση ως τη μόνη «λογική» διέξοδο.
Ερ
Σήμερα τι λένε οι ιαπωνες πολιτικοί και διανούμενοι για αυτήν την επιλογή?
…τολμούν να κάνουν μιά τολμηρή αυτοκριτική?
Απ
Σήμερα, η συζήτηση στην Ιαπωνία γύρω από το Περλ Χάρμπορ και τον B' Παγκόσμιο Πόλεμο είναι εξαιρετικά σύνθετη, πολυεπίπεδη και συχνά φορτισμένη με πολιτικέςαντιπαραθέσεις.
Δεν υπάρχει μία ενιαία γραμμή. Η στάση των πολιτικών διαφέρει σημαντικά από εκείνη των ιστορικών, των διανοουμένων και της κοινής γνώμης.
1. Η Επίσημη Πολιτική Ηγεσία: «Μετάνοια» αλλά όχι ευθεία «Συγγνώμη»
Στο πολιτικό πεδίο, η Ιαπωνία ακολουθεί μια πολύ προσεκτική διπλωματική γλώσσα:
Η στάση για το Περλ Χάρμπορ: Οι Ιάπωνες πρωθυπουργοί εκφράζουν σταθερά «βαθιάμεταμέλεια» (deep remorse) και «οδύνη» για τα θύματα του πολέμου, αλλά αποφεύγουντη λέξη «συγγνώμη» (apology) ειδικά για την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ.
Η Ιστορική Επίσκεψη του 2016: Ο τότε Πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε επισκέφθηκε το Περλ Χάρμπορ μαζί με τον Μπαράκ Ομπάμα. Στη μεταρσιωτική του ομιλία εξέφρασε «ειλικρινή συλλυπητήρια» στις οικογένειες των Αμερικανών πεσόντων, εξήρε τη μεταπολεμική συμφιλίωση των δύο χωρών, αλλά δεν ζήτησε συγγνώμη για την ίδια την απόφαση τηςεπίθεσης.
Γιατί αυτή η στάση
1. Νομικά / Διπλωματικά: Θεωρούν ότι το ζήτημα των αποζημιώσεων και της νομικής ευθύνης έκλεισε οριστικά με τη Συνθήκη της Ειρήνης του Σαν Φρανσίσκο το 1951.
2. Εσωτερική Πολιτική Πίεση: Το συντηρητικό/δεξιό κατεστημένο στην Ιαπωνία (που κυβερνά σχεδόν αδιάλειπτα από το 1955) θεωρεί ότι οι συνεχείς απολογίες ταπεινώνουν τις επόμενες γενιές Ιαπώνων που δεν είχαν καμία ευθύνη για τον πόλεμο.
2. Οι Διανοούμενοι και οι Ιστορικοί: Τολμηρή Αυτοκριτική & Ανατομία του «Παραλογισμού»
Αντίθετα με τους πολιτικούς, οι Ιάπωνες ακαδημαϊκοί, ιστορικοί και διανοούμενοι έχουνπροχωρήσει σε μια πολύ βαθιά, τολμηρή και αμείλικτη αυτοκριτική.
Η ιαπωνική ιστοριογραφία δεν προσπαθεί να δικαιολογήσει την απόφαση, αλλά να εξηγήσει πώς το πολιτικο-στρατιωτικό σύστημα οδηγήθηκε σε αυτή τη συλλογική παράνοια.
Η «Αρχιτεκτονική της Ανευθυνότητας» (Maruyama Masao): Ο κορυφαίος Ιάπωνας πολιτικός φιλόσοφος Μαρούγιαμα Μασάο ανέλυσε πώς το ιαπωνικό σύστημα εξουσίας δεν είχε κανέναν έναν ηγέτη να πάρει την ευθύνη (όπως ο Χίτλερ στη Γερμανία). Οι αποφάσεις λαμβάνονταν από γραφειοκράτες και στρατηγούς που φοβούνταν να διαφωνήσουν μεταξύ τους, οδηγώντας σε μια συλλογική ύπνωση.
Η «Στρατιωτική Υπεροψία» (Self-delusion): Σύγχρονοι Ιάπωνες ιστορικοί (όπως ο Kazutoshi Hando) στηλιτεύουν το γεγονός ότι η ηγεσία του 1941 γνώριζε τους αριθμούς (ότι οι ΗΠΑ είχαν 10πλάσια παραγωγή), αλλά επέλεξε να αγνοήσει την πραγματικότητα, αντικαθιστώντας τη λογική με τον εθνικιστικό μυστικισμό (την πεποίθηση ότι το «πνεύμα» της Ιαπωνίας θα νικούσε τον αμερικανικό υλισμό).
Η «Αυτο-θυματοποίηση» ως Εμπόδιο: Πολλοί διανοούμενοι της ιαπωνικής αριστεράς και του κέντρου ασκούν δριμεία κριτική στην ίδια την ιαπωνική κοινωνία, κατηγορώντας την ότι εστίασε υπερβολικά στο δικό της τραύμα (τις ατομικές βόμβες σε Χιροσίμα/Ναγκασάκι και τους βομβαρδισμούς του Τόκιο), χρησιμοποιώντας το ως «άλλοθι» για να αποφύγει την κουβέντα για τις δικές της επιθετικές ενέργειες (Περλ Χάρμπορ, σφαγές στην Κίνα/Νανκίνγκ).
3. Η Δεξιά/Αναθεωρητική Σχολή Σκέψης (Revisionism)
Υπάρχει, ωστόσο, και μια ισχυρή αναθεωρητική μειοψηφία (με μεγάλη επιρροή στη δεξιά πτέρυγα της πολιτικής), η οποία υποστηρίζει μια εντελώς διαφορετική αφήγηση:
Ο «Πόλεμος Αυτοάμυνας» (Daitōa Sensō): Υποστηρίζουν ότι η Ιαπωνία εξαναγκάστηκε σε πόλεμο από το αμερικανικό πετρελαϊκό εμπάργκο και ότι ο αντικειμενικός της σκοπός ήταν η απελευθέρωση της Ασίας από τη δυτική αποικιοκρατία (μια αφήγηση που απορρίπτεται από τη συντριπτική πλειονότητα των σοβαρών ιστορικών).
Σύνοψη
Τολμούν να κάνουν αυτοκριτική;Οι διανοούμενοι και οι ιστορικοί:
Ναι, απολύτως. Έχουν αναδείξει την απόφαση του 1941 ως το απόλυτο παράδειγμα καταστροφικού ανορθολογισμού και στρατιωτικού ερασιτεχνισμού.
Οι πολιτικοί: Με μέτρο και επιφύλαξη. Προτιμούν να εστιάζουν στη μεταπολεμική ειρήνη, τη δημοκρατία και τη συμμαχία με τις ΗΠΑ, παρά να σκαλίζουν τις ιστορικές ευθύνες της επίθεσης, φοβούμενοι το πολιτικό κόστος από τη δεξιά τους πτέρυγα.
Ερ
Ο Χιροχίτο πως την γλίτωσε μετα την καταστροφή? θεωρήθηκε ανεύθυνος?
Απ
Ο Αυτοκράτορας Χιροχίτο κατάφερε όχι μόνο να γλιτώσει την παραπομπή σε δίκη ως εγκληματίας πολέμου ή την καθαίρεση, αλλά παρέμεινε στον θρόνο της Ιαπωνίας μέχρι τον θάνατό του το 1989.
Η διάσωσή του δεν ήταν αποτέλεσμα «αθωότητας», αλλά προϊόν μιας ψυχρής γεωπολιτικήςσυμφωνίας και μιας συστηματικής επιχείρησης συγκάλυψης από τις ΗΠΑ.
1. Ο ρόλος του Στρατηγού ΜακΆρθουρ (Πολιτικός Υπολογισμός)
Ο Αμερικανός Στρατηγός Ντάγκλας ΜακΆρθουρ, ως Διοικητής των Δυνάμεων Κατοχής (SCAP), κατάλαβε αμέσως ότι για να ελέγξει 80 εκατομμύρια Ιάπωνες χωρίς να ξεσπάσει αιματηρός αντάρτικος πόλεμος, χρειαζόταν τη μορφή του Αυτοκράτορα.
Το «Δίχτυ Ασφαλείας»: Για τους Ιάπωνες, ο Αυτοκράτορας θεωρούνταν ζωντανή θεότητα. Ο ΜακΆρθουρ υποστήριξε ότι αν ο Χιροχίτο δικαζόταν ή εκτελούνταν, η Ιαπωνία θα βυθιζόταν στο χάος και θα απαιτούνταν εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον Αμερικανοί στρατιώτες για να κρατήσουν την τάξη.
Ανάσχεση του Κομμουνισμού: Με την ανατολή του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ ήθελαν μια σταθερή, αντικομμουνιστική Ιαπωνία ως προπύργιο στην Ασία. Ο Χιροχίτο ήταν το τέλειο εργαλείο για να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή.
2. Η Κατασκευή της Αφήγησης του «Ανεύθυνου / Αιχμάλωτου»
Για να δικαιολογηθεί αυτή η απόφαση στους Συμμάχους (πολλοί από τους οποίους, όπως η Βρετανία, η Αυστραλία και η Σοβιετική Ένωση, απαιτούσαν τη δίκη του), οι Αμερικανοί και το ιαπωνικό κατεστημένο κατασκεύασαν έναν «μύθο»:
1. Ο Χιροχίτο ως «Πιόνι»: Παρουσιάστηκε ως ένας ειρηνόφιλος συνταγματικός μονάρχης, λάτρης της θαλάσσιας βιολογίας, που ήταν ουσιαστικά «όμηρος» της επιθετικής στρατιωτικής χούντας.
2. Θυσίασε τον Στρατηγό Τότζο: Ο Πρωθυπουργός και Στρατηγός Χιντέκι Τότζο, καθώς και άλλοι στρατιωτικοί ηγέτες, ανέλαβαν όλη την πολιτική και ποινική ευθύνη στη Δίκη του Τόκιο. Ο Τότζο μάλιστα πιέστηκε από τις αρχές κατοχής να καταθέσει ότι ο Αυτοκράτορας δεν είχε καμία εμπλοκή στις αποφάσεις για τον πόλεμο.
3. Τι αποδέχτηκε ο Χιροχίτο ως αντάλλαγμα;
Για να κρατήσει τον θρόνο του, ο Χιροχίτο έκανε δύο τεράστιες παραχωρήσεις:
Δήλωση Ανθρωπότητας (Ningen-s宣言 - 1946): Αποποιήθηκε δημόσια τη «θεϊκή» του υπόσταση, δηλώνοντας στον ιαπωνικό λαό ότι είναι ένας απλός άνθρωπος.
Απώλεια Πολιτικής Εξουσίας: Δέχθηκε το νέο Σύνταγμα που συνέταξαν οι Αμερικανοί, βάσει του οποίου ο Αυτοκράτορας μετατράπηκε σε καθαρά συμβολική φιγούρα (χωρίς καμία εκτελεστική ή στρατιωτική εξουσία).
4. Ήταν πράγματι «ανεύθυνος»;*
Η νεότερη ιστορική έρευνα (ιδιαίτερα μετά τον θάνατό του το 1989, με την πρόσβαση σε αρχεία και ημερολόγια) αποδομεί πλήρως τον μύθο του «αθώου αιχμάλωτου»:
Ο Χιροχίτο ενημερωνόταν καθημερινά για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ενέκρινε τις στρατηγικές αποφάσεις, είχε λόγο στους διορισμούς στρατηγών και δεν προέβαλε καμία ουσιαστική αντίρρηση όσο η Ιαπωνία κέρδιζε.
Η μόνη φορά που χρησιμοποίησε την απόλυτη εξουσία του ήταν στο τέλος, τον Αύγουστο του 1945, για να επιβάλει την παράδοση μετά τις ατομικές βόμβες, αποδεικνύοντας ότι ανήθελε, μπορούσε να παρέμβει και νωρίτερα.
Συμπερασματικά
Ο Χιροχίτο «την γλίτωσε» επειδή η πολιτική σκοπιμότητα της Αμερικής για μια ομαλή μετάβαση υπερίσχυσε της απόδοσης δικαιοσύνης. Θεωρήθηκε «ανεύθυνος» μόνο στα χαρτιά, χάρη σε μια προσεκτικά ενορχηστρωμένη γεωπολιτική συμφωνία.
Για μια πληρέστερη ιστορική ανάλυση σχετικά με το νομικό και πολιτικό παρασκήνιο που προστάτευσε τον Αυτοκράτορα από τη Δίκη του Τόκιο, μπορείτε να παρακολουθήσετε το Why Emperor Hirohito Was Never Prosecuted: History Explained. Αυτό το βίντεο εξηγεί αναλυτικά τις πιέσεις που ασκήθηκαν κατά τη διάρκεια της συμμαχικής κατοχής της Ιαπωνίας.
Ερ
Όταν εισέβαλε η Ιαπωνία στην Κίνα και στην Κορέα και έγιναν τρομερές αγριότητες, ο Χιροχίτο ήταν στην εξουσία…αντέδρασε?
Απ
Ο Χιροχίτο ήταν στην εξουσία (Αυτοκράτορας από το 1926) κατά τη διάρκεια όλων αυτών των γεγονότων.
Όσον αφορά το αν αντέδρασε, η ιστορική πραγματικότητα δείχνει ότι όχι μόνο δεναντέδρασε για να σταματήσει τις αγριότητες, αλλά σε πολλές περιπτώσεις τις ενέκρινε ήεπιβράβευσε τους υπεύθυνους.
1. Η περίπτωση της Κορέας
Πότε έγινε η προσάρτηση: Η Κορέα προσαρτήθηκε από την Ιαπωνική Αυτοκρατορία το 1910 (πριν ανέλθει ο Χιροχίτο στον θρόνο το 1926).
Ο ρόλος του Χιροχίτο: Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του (1926–1989), η ιαπωνική διοίκηση στην Κορέα σκλήρυνε δραματικά τη στάση της. Επιβλήθηκε η βίαιη αφομοίωση του πληθυσμού (απαγόρευση της κορεατικής γλώσσας, υποχρεωτική αλλαγή ονομάτων σε ιαπωνικά) και η καταναγκαστική εργασία εκατοντάδων χιλιάδων Κορεατών στα ιαπωνικά εργοστάσια, καθώς και η επιστράτευση δεκάδων χιλιάδων γυναικών ως σκλάβες σεξ («γυναίκες της άνεσης» / Comfort Women) για τον ιαπωνικό στρατό. Ο Χιροχίτο υπέγραφε τα σχετικά διατάγματα και δεν προέβαλε καμία αντίρρηση.
2. Η Εισβολή στην Κίνα & Η Σφαγή της Νανκίνγκ (1937)
Η εισβολή στην Κίνα (1937) ήταν η πιο αιματηρή περίοδος της ιαπωνικής επεκτατικότητας, με αποκορύφωμα τη Σφαγή της Νανκίνγκ (όπου μέσα σε λίγες εβδομάδες σφαγιάστηκαν, βασανίστηκαν και βιάστηκαν πάνω από 200.000 έως 300.000 Αμάχους).
Πώς αντέδρασε ο Χιροχίτο;
1. Ενημέρωση: Οι ιστορικοί (όπως ο Herbert Bix) έχουν αποδείξει ότι ο Χιροχίτο ενημερωνόταν αναλυτικά από το Αυτοκρατορικό Στρατηγείο για τις επιχειρήσεις στην Κίνα.
2. Καμία Καταδίκη: Δεν εξέφρασε την παραμικρή δυσαρέσκεια ή συγκίνηση για τις σφαγές των αμάχων.
3. Επιβράβευση: Ο επικεφαλής των δυνάμεων στη Νανκίνγκ ήταν ο Πρίγκιπας Ασάκα (θείος του ίδιου του Χιροχίτο). Ο Χιροχίτο όχι μόνο δεν τον τιμώρησε, αλλά τον υποδέχτηκε στο παλάτι στο Τόκιο, του απένειμε επαίνους και του προσέφερε δώρα για τις «επιτυχίες» του στρατού στην Κίνα.
3. Έγκριση Χημικών Όπλων και Τακτικών «Ολικής Καταστροφής»
Ο Χιροχίτο δεν ήταν απλός παρατηρητής. Υπέγραφε προσωπικά ειδικά διατάγματα που παραβίαζαν το διεθνές δίκαιο:
Χημικά Όπλα: Ενέκρινε προσωπικά τη χρήση δηλητηριωδών αερίων (όπως αέριο μουστάρδας) κατά του κινεζικού στρατού και αμάχων σε περισσότερες από 375 περιπτώσεις.
Τακτική «Sankō Sakusen» (Three Alls Policy): Ενέκρινε την τακτική της καμένης γης στη βόρεια Κίνα με το σύνθημα "Kill All, Burn All, Loot All" («Στώσε τα πάντα, Κάψε τα πάντα, Ληστέψτε τα πάντα»), η οποία στοίχισε τη ζωή σε εκατομμύρια Κινέζους χωρικούς.
Γιατί δεν αντέδρασε;
1. Ιδεολογική Ταύτιση: Ο Χιροχίτο είχε ανατραφεί με την πεποίθηση ότι η ιαπωνική επέκταση στην Ασία ήταν «θεϊκό δικαίωμα» και εθνική αναγκαιότητα.
2. Στρατιωτική Νοοτροπία: Για τον ιαπωνικό στρατό (και την ηγεσία του), οι μη Ιάπωνες λαοί θεωρούνταν κατώτεροι, ενώ η παράδοση στον εχθρό θεωρούνταν ατιμία. Αυτό δικαιολογούσε, στα μάτια τους, κάθε ακρότητα.
3. Νίκη με Κάθε Κόστος: Όσο ο στρατός έφερνε νίκες και εξασφάλιζε εδάφη και πλουτοπαραγωγικές πηγές, ο Χιροχίτο θεωρούσε τις αγριότητες ως «παράπλευρες απώλειες» του πολέμου.
Σύνοψη
Ο μύθος ότι ο Χιροχίτο «δεν γνώριζε» ή ότι «ήταν αντίθετος αλλά δεν μπορούσε να μιλήσει» καταρρίφθηκε από τα ίδια τα ιαπωνικά στρατιωτικά αρχεία. Ο Αυτοκράτορας ήταν πλήρως ενήμερος, δεν αντέδρασε ποτέ για να σταματήσει τις εγκληματικές πράξεις και, ως Ανώτατος Διοικητής, φέρει τεράστια ηθική και ιστορική ευθύνη για τα εγκλήματα πολέμου στην Ασία.
Ερ
Αρα η δαιμονοποίηση μόνο του Χίτλερ ήταν βολική γιαλ την Δύση αλλά και απόδειξη της Δυτικής υποκρισίας, του πολιτικού καιροσκοπισμού και της ανοχής μεγάλων εγκληματιών που συνεργάστηκαν
Απ
Η παρατήρησή σας αγγίζει την πυρήνα μιας από τις πιο πικρές αλήθειες της μεταπολεμικής ιστορίας. Η διαχείριση της φιγούρας του Χίτλερ σε σύγκριση με την αντιμετώπιση του Χιροχίτο (αλλά και άλλων ηγετών και εγκληματιών πολέμου) αποτελεί πράγματι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα γεωπολιτικού καιροσκοπισμού, διπλών μέτρων καισταθμών και επιλεκτικής μνήμης από την πλευρά των νικητών του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
1. Η «Μονοπώληση» του Κακού στο Πρόσωπο του Χίτλερ
Η απόλυτη εστίαση της Δύσης στον Χίτλερ ως την προσωποποίηση του «απόλυτου κακού» εξυπηρέτησε πολλαπλούς πολιτικούς και ψυχολογικούς σκοπούς:
Κάθαρση για την Ευρώπη: Δημιουργώντας την αφήγηση ότι για όλα τα δεινά ευθυνόταν ένας «παράφρονας δικτάτορας» και ο στενός κύκλος του, η μεταπολεμική Ευρώπη απέφυγε να κοιτάξει στον καθρέφτη. Έτσι αποσιωπήθηκε σε μεγάλο βαθμό η εκτεταμένη συνεργασία(collaboration) τοπικών πληθυσμών και κυβερνήσεων στη Γαλλία, την Ουγγαρία, την Κροατία, τις Βαλτικές χώρες κ.ά.
Αποσιώπηση της Ασιατικής Γενοκτονίας: Τα εγκλήματα του ιαπωνικού στρατού στην Κίνα, την Κορέα και τις Φιλιππίνες (με δεκάδες εκατομμύρια νεκρούς αμάχους) υποβαθμίστηκαν στη δυτική συλλογική μνήμη. Επειδή τα θύματα δεν ήταν Ευρωπαίοι ή Αμερικανοί, αλλά Ασιάτες, η Δύση αντιμετώπισε τις ασιατικές τραγωδίες ως «δευτερεύουσες» στο πλαίσιο του παγκόσμιου πολέμου.
2. Ο Γεωπολιτικός Καιροσκοπισμός στην Πράξη
Η στάση των ΗΠΑ και των Συμμάχων αμέσως μετά το 1945 δεν καθοδηγήθηκε από την ηθική ή την απόδοση δικαιοσύνης, αλλά από την ψυχρή σκοπιμότητα του αναδυόμενουΨυχρού Πολέμου:
Η «Αμνηστία» στον Χιροχίτο: Όπως συζητήσαμε, ο Χιροχίτο δεν ήταν ο μόνος που τη γλίτωσε. Η αμερικανική διοίκηση αμνήστευσε ολόκληρο το ιαπωνικό κατεστημένο (βιομηχάνους, γραφειοκράτες, στρατηγούς) για να στήσει γρήγορα ένα σταθερό, αντικομμουνιστικό προπύργιο απέναντι στη Σοβιετική Ένωση και τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.
Η «Μονάδα 731» (Unit 731): Ίσως η πιο εφιαλτική απόδειξη αυτής της υποκρισίας. Η ιαπωνική Μονάδα 731 διεξήγαγε απάνθρωπα βιολογικά και χημικά πειράματα σε ζωντανούς Κινέζους και Ρώσους αιχμαλώτους. Ο επικεφαλής της, Σίρο Ισίι, δεν δικάστηκε ποτέ. Οι ΗΠΑ του παραχώρησαν πλήρη ασυλία με αντάλλαγμα τα δεδομένα και τα αποτελέσματα των βιολογικών πειραμάτων για το δικό τους εξοπλιστικό πρόγραμμα!
Επιχείρηση Συνδετήρας (Operation Paperclip): Αντίστοιχα στη Γερμανία, εκατοντάδες Ναζί επιστήμονες, όπως ο Βέρνερ φον Μπράουν (υπεύθυνος για τους πυραύλους V-2 που κατασκευάζονταν με καταναγκαστική εργασία αιχμαλώτων), φυγαδεύτηκαν στις ΗΠΑ, καθαρίστηκαν από το ναζιστικό τους παρελθόν και στελέχωσαν τη NASA και τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.
3. Η Δικαιοσύνη των Νικητών (Winner's Justice)
Όπως είχε ειπωθεί χαρακτηριστικά από τον ίδιο τον Αμερικανό στρατηγό Κέρτις ΛεΜέι (υπεύθυνο για τους ισοπεδωτικούς εμπρηστικούς βομβαρδισμούς του Τόκιο όπου απανθρακώθηκαν 100.000 άμαχοι σε μία νύχτα):
«Αν είχαμε χάσει τον πόλεμο, όλοι εμείς θα είχαμε δικαστεί ως εγκληματίες πολέμου».
Η Ιστορία γράφεται από τους νικητές, και οι νικητές ορίζουν ποιες γενοκτονίες θα θυμόμαστε, ποιοι εγκληματίες θα τιμωρηθούν και ποιοι θα χριστούν «πολύτιμοι σύμμαχοι».
Συμπερασματικά
Η δαιμονοποίηση του Χίτλερ ήταν ασφαλώς δικαιολογημένη λόγω της θηριωδίας του ναζισμού. Ωστόσο, η αποκλειστικότητα αυτής της δαιμονοποίησης χρησιμοποιήθηκε ως «πέπλο» για να καλύψει:
1. Τις ευθύνες ηγετών όπως ο Χιροχίτο.
2. Τη συστηματική συνεργασία της Δύσης με εγκληματίες πολέμου όταν αυτό εξυπηρετούσε τα στρατηγικά της συμφέροντα.
Αποδεικνύει για άλλη μια φορά ότι στη διεθνή σκακιέρα, οι «αρχές» και η «ηθική» επικαλούνται σχεδόν πάντα εκ των υστέρων, για να ντύσουν με ένα ωραίο περιτύλιγμα τις αποφάσεις που επιβάλλει η ισχύς και το συμφέρον.